Çevresel sürdürülebilirliği çok paydaşlı bir dönüşüm alanı olarak ele alan proje kapsamında, Rize’nin önemli turizm destinasyonları olan Huser Yaylası, Elevit Yaylası ve Handüzü Yaylası pilot bölge olarak belirlendi.

Yaylalarda Atık Yönetimi Yeniden Yapılandırılacak

Proje kapsamında üç yaylada atık yönetim süreçleri yeniden düzenlenecek, mevcut altyapı güçlendirilecek ve çevresel riskleri azaltmaya yönelik önleyici tedbirler uygulanacak. Yaylalara tur düzenleyen operatörler, konaklama işletmeleri, yayla esnafı ve ziyaretçilere yönelik bilgilendirme ve rehberlik çalışmaları yürütülecek.

Uygulamanın en dikkat çekici adımlarından biri, atık bırakım noktalarının yayla merkezinden belirli bir mesafe geriye alınması olacak. Bu kapsamda:

Yayla merkezine gelmeden önce geri dönüştürülebilir ve diğer atıklar için ayrıştırılmış ikili atık toplama kafesleri konumlandırılacak.

Belirlenen noktadan sonra yayla merkezine atık bırakılması yasaklanacak.

Yayla içi alanlarda çöp konteyneri bulundurulmayacak.

Yönlendirme tabelaları ve bilgilendirme panoları yerleştirilecek, saha görevlileri uygulamayı destekleyecek.

Bu modelle ziyaretçilerin atıklarını kaynağında ayrıştırmaları hedeflenirken, kontrolsüz atık birikimi ve görsel kirliliğin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Denetim, Eğitim ve Dijital İzleme

Proje kapsamında organik atıkların kontrolü ve kompost uygulamalarının teşvik edilmesi planlanıyor. Yayla esnafı, tur operatörleri ve rehberlere çevresel sorumluluk eğitimleri verilecek. Ayrıca dijital izleme ve raporlama mekanizmaları kurulacak, düzenli denetim ve performans değerlendirmeleri yapılacak.

Özellikle yaz sezonunda artan ziyaretçi yoğunluğu dikkate alınarak turizm faaliyetlerinin çevresel sürdürülebilirlik ilkelerine uygun yürütülmesi sağlanacak.

“Rize’yi Atıksız Bir Dünya Markası Haline Getirmeyi Hedefliyoruz”

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, projeye ilişkin değerlendirmesinde Türkiye’nin çevre ve iklim alanındaki dönüşüm iradesine dikkat çekti.

Ağırbaş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çevre ve iklim politikalarına verdiği önemin sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından belirleyici olduğunu ifade etti.

Sıfır Atık yaklaşımının, Emine Erdoğan’ın himayelerinde küresel bir çevre hareketine dönüştüğünü belirten Ağırbaş, Rize’de hayata geçirilecek modelin yerel ölçekte somut bir uygulama örneği olacağını kaydetti.

Ağırbaş, “Rize’yi uluslararası ölçekte atıksız bir dünya markası haline getirmeyi hedefliyoruz. Atıksız Yaylalar modeli, Rize’den başlayarak ülkemizin diğer doğal turizm alanlarına örnek teşkil edecek” ifadelerini kullandı.

Ekosistem Koruma ve Davranış Değişikliği Hedefleniyor

Proje ile doğal ekosistemlerin ve su kaynaklarının korunması, biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliğinin güvence altına alınması, yaban hayatı üzerindeki olumsuz etkilerin azaltılması ve karbon ayak izinin düşürülmesi hedefleniyor.

Ayrıca yayla kültürünün çevre dostu bir anlayışla gelecek kuşaklara aktarılması ve yerel kalkınma ile çevresel sorumluluğun dengeli biçimde bütünleştirilmesi amaçlanıyor.

Ölçülebilir Hedefler ve Yaygınlaştırma

Pilot alanlarda atık miktarındaki azalma, geri kazanım oranları ve farkındalık düzeyi gibi performans göstergeleri düzenli olarak ölçülecek. Elde edilen veriler doğrultusunda model geliştirilecek ve Türkiye genelindeki diğer yayla ve doğal turizm alanlarına yaygınlaştırılması hedeflenecek.

“Atıksız Yaylalar” projesi, Rize’nin doğal mirasını korumaya yönelik yerelden ulusala uzanan çevre yönetimi vizyonunun sahadaki uygulaması olarak hayata geçirilecek.