Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yaş çay alım fiyatına yapılan %37,6’lık artış üreticiyi (çiftçiyi) memnun etmezken, ÇAYKUR’un kuru çaya açıkladığı %15’lik zam oranı da sanayici cephesinde yeterli bulunmamıştır. Açıklanan rakamlar, çay sektörünün hem üretim hem de işleme ayağında maliyet gerçeklerinin tam olarak karşılanamadığını ortaya koymuştur.

Bilindiği üzere ortalama 5 kilogram yaş çay yaprağından ancak 1 kilogram kuru çay elde edilmektedir. Bu üretim gerçeği dikkate alındığında, yaş çaya yapılan artışın kuru çay fiyatlarına daha yüksek oranlarda yansıması kaçınılmazdır.

Özellikle son bir yılda kömür maliyetlerinde yaklaşık %22, işçilik giderlerinde ise %40’a varan artış yaşanmıştır. Finansman maliyetlerinin yıllık %48–60 seviyelerinde seyretmesi de sektör üzerindeki ekonomik baskıyı ciddi şekilde artırmıştır.

Bu şartlar altında kuru çaya yalnızca %15 oranında zam yapılması, özel sektör açısından sürdürülebilir üretimi zorlaştırmaktadır. Böyle bir fiyat politikası, bazı işletmeleri maliyet baskısıyla açıklanan yaş çay taban fiyatının altında alım yapmaya yöneltebilecek riskler taşımaktadır. Bu durum ise geçmiş yıllarda olduğu gibi üreticinin yeniden mağdur edilmesi sonucunu doğurabilir.

Çay sektörü yalnızca ekonomik bir faaliyet alanı değil, Doğu Karadeniz’in sosyal yapısını doğrudan etkileyen stratejik bir üretim alanıdır. Bölgede yaklaşık 210 bin müstahsile doğrudan temas eden çay tarımı; üreticisiyle, işçisiyle, nakliyecisiyle, fabrikalarıyla ve yan sektörleriyle yüz binlerce insanın geçim kaynağını oluşturmaktadır.

Bu nedenle çayda uygulanacak fiyat politikalarının yalnızca piyasa dengeleriyle değil, sosyal sürdürülebilirlik açısından da değerlendirilmesi gerekmektedir. Üreticinin emeğinin korunması, sanayicinin üretime devam edebilmesi ve sektörün geleceğinin güvence altına alınabilmesi için kuru çay fiyatlarında en az %20 oranında ek bir fiyat düzenlemesinin vakit kaybedilmeden yapılması büyük önem taşımaktadır.

Çay, Türkiye için stratejik bir tarım ürünüdür. Bu nedenle sektörün tüm paydaşlarını koruyacak gerçekçi ve sürdürülebilir politikaların hayata geçirilmesi artık kaçınılmaz hale gelmiştir dedi.