Geçmişte dereler üzerine kurulan ve suyun gücüyle çalışan geleneksel değirmenler ise artık büyük ölçüde kullanılmıyor.
Köylülerin imece ve kooperatif yöntemiyle inşa ettiği su değirmenleri, uzun yıllar boyunca mısır öğütümünde önemli rol oynadı. Ancak çay tarımının yaygınlaşmasıyla birlikte mısır üretiminin azalması, bu değirmenlerin de işlevini yitirmesine neden oldu. Günümüzde mısır, çoğunlukla şehir merkezlerinde bulunan elektrikli değirmenlerde işleniyor.
Buna rağmen, Rize merkez Sahil Dolgu Alanı’nda yer alan ve dev çay bardağı maketinin altında kurulu taş yapı içerisindeki geleneksel değirmen, geçmişin izlerini yaşatmaya devam ediyor. Yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çeken değirmen, bölgenin kültürel mirasını tanıtma açısından da önem taşıyor.
Değirmenin işletmecisi Emin Yıldız, çay tarımı öncesinde Rize’de mısırın başlıca geçim kaynağı olduğunu belirterek, “Burada mısır unu değirmenimiz var. Taze ve doğal ürünler üretiyoruz. Rize’ye özgü coğrafi işaretli ürünler hazırlıyoruz. Mısır unu glüten içermez, katkısız ve sağlıklıdır. Geçmişte bölgede tarlalar tamamen mısırdı. Ancak çayın yaygınlaşmasıyla birlikte üretim azaldı ve değirmenlerin önemi de giderek düştü” dedi.
Mısır ununun beyaz una kıyasla daha sağlıklı olduğunu ifade eden Yıldız, katkı maddesi içermemesi, kolay sindirilebilir olması ve doğal yapısıyla öne çıktığını vurguladı. Geleneksel yöntemlerle üretimin sürdürüldüğü değirmen, hem nostaljik bir deneyim sunuyor hem de unutulmaya yüz tutan kültürel bir mirası yaşatmayı amaçlıyor.