Rize TOBB Fen Lisesi öğrencileri, geliştirdikleri özgün matematik yöntemiyle 11 bin 329 basamaklı dev bir asal sayı keşfederek, dünya çapındaki bilim insanlarının başvurduğu OEIS (Tam Sayı Dizileri Ansiklopedisi) platformuna kabul edildi.
Rize’den bilim dünyasına uzanan dikkat çekici başarıya, Rize TOBB Fen Lisesi 11. sınıf öğrencileri Elif Beyza Özer ve İrem Yıldız imza attı. Danışman öğretmenleri Oğuz Serdar Uzunlar rehberliğinde yürütülen uzun soluklu çalışmada öğrenciler, geliştirdikleri özgün matematik yöntemiyle 11 bin 329 basamaklı dev bir asal sayı keşfetti. Çalışma, uluslararası matematik literatüründe yer alan OEIS’e kabul edildi.
Geometriden doğan yöntem
Genç araştırmacılar, bir açısı diğerinin iki katı olan özel üçgenlerin matematiksel ilişkilerini inceleyerek çalışmaya başladı. Geometrik bağıntıları sayı doğrusu üzerinde analiz eden ekip, asal sayıların belirli bir yapıda yoğunlaştığını tespit etti.
Bu bölgeye ulaşmak amacıyla “Geometrik Asal Polinom (GAP)” adını verdikleri özel bir formül geliştiren öğrenciler, formülü matematiğin klasik konularından biri olan Pell denklemleriyle birleştirerek yeni ve hızlı bir yöntem ortaya koydu. Geliştirilen algoritma sayesinde 11 bin 329 basamaklı dev bir asal sayıya ulaşıldı.
Dijital güvenlik açısından önem taşıyor
Bu büyüklükteki asal sayılar, özellikle dijital güvenlik ve kriptografi sistemlerinde kritik rol oynuyor. Geliştirilen yöntemin en dikkat çeken yönü ise sayıları tek tek denemek yerine doğrudan çok büyük sayı alanlarına hızlı şekilde erişim sağlayabilmesi oldu. Bu özelliğiyle çalışma, hem teorik matematik hem de uygulamalı alanlar açısından önem taşıyor.
Öğrencilerden açıklama
İrem Yıldız, geçen yıl yürüttükleri projede tam sayı kenarlı özel üçgenleri incelediklerini belirterek, analizler sırasında beklenmedik bir polinom keşfettiklerini ifade etti. Yıldız, bu polinomu geliştirerek 11 bin basamaklı bir asal sayıya ulaştıklarını söyledi.
Elif Beyza Özer ise projenin iki yıllık bir emeğin ürünü olduğunu vurgulayarak, geçen yıl ortaya koydukları kenar bağıntılarının bu yıl ulaştıkları denklemin temelini oluşturduğunu dile getirdi. Çalışmanın uluslararası literatürde kabul görmesinin kendileri için önemli olduğunu kaydetti.
Danışman öğretmenden değerlendirme
Matematik Öğretmeni Oğuz Serdar Uzunlar da öğrencilerin büyük asal sayılara ulaşmayı sağlayan verimli bir algoritma geliştirdiğini belirterek, asal sayıların şifreleme sistemlerinin temelini oluşturduğunu ve çalışmanın siber güvenlik alanında potansiyel uygulama değeri taşıdığını ifade etti.